Ons Erdmiete Experiment

We zijn nog lang niet zelfvoorzienend in de moestuin, en dat zullen we wellicht ook nooit worden, maar we zijn nu aan het experimenteren met iets wat ons hopelijk een klein stapje dichterbij gaat brengen.

Voor mij gaat het kweken van groente in stapjes

• Stap 1: ik zaai en kweek een bepaalde groente als test in kleine hoeveelheid

• Stap 2: het lukt en ik probeer er genoeg van te groeien om er af en toe van te eten tijdens het seizoen

• Stap 3: het lukt, we lusten het graag en ik probeer er meer van te groeien om ook wat in te maken of te bewaren voor een later tijdstip

• Stap 4: het lukt, we lusten het graag en we kunnen het op zo'n manier bewaren of verwerken zodat we het jaarrond kunnen eten/ niet meer hoeven te kopen

Er zijn eigenlijk geen producten waarbij we al bij stap 4 zijn, hoewel we met pompoen een aardig eind op weg zijn dit jaar denk ik. Maar je moet rekenen dat je minimaal 4 jaar nodig hebt (bij de meeste groentesoorten) om überhaupt bij stap 4 aan te kunnen komen. Het is en blijft een leerproces voor mij (ons) maar wel iets wat ik heel leuk vind. Hoewel je via boeken of het internet veel ideeën op kunt doen, zul je veel dingen toch zelf moeten proberen en ervaren omdat geen tuin hetzelfde is. Het succes is van zoveel verschillende factoren afhankelijk ( wat voor bodem, klimaat, voedingsstoffen, plaagdieren, goede buurplanten, vochtigheid, weer) dat je uiteindelijk toch echt door ervaring leert. Daarnaast kiezen wij er voor om het niet volgens de 'gangbare' manier te doen (met spitten en kunstmest) maar op een manier met zo min mogelijk inspanning en zo natuurlijk mogelijk (denk richting permacultuur).

En het idee van weinig inspanning en een groots resultaat willen wij ook bij het bewaren/ houdbaar maken aanhouden. Een groot deel van de oogst heeft redelijk van inspanning nodig om het houdbaar te maken voor de winter. Dit vereist inzet en energie (van ons en ook letterlijk stroom/gas).

Bewaarmethoden zijn:

• Wecken/ pasteuriseren
• Drogen
• Invriezen
• Inmaken op zuur (azijn) 
• Inmaken op olie
• Inmaken op melkzuur/ fermenteren
• Inmaken met suiker (Jam, Marmelade, gelei, Sap/Siroop)
• Inleggen op alcohol

Maar sommige dingen hebben heel weinig verwerking nodig om houdbaar te blijven, pompoenen zijn een goed voorbeeld (nog een reden waarom ik gek ben op pompoen). Als ze gaaf zijn en je bewaard ze goed kan je ze maanden lang bewaren, vorig jaar hebben wij in april de laatste pompoen opgegeten terwijl we ze in november al geoogst hadden. In dit geval is de bewaarmethode eigenlijk letterlijk "bewaren".

Belangrijk is dat dus dat je het op de juiste manier bewaard, om te zorgen dat het lang goed blijft. Vandaar dat we nu aan het experimenteren zijn met een erdmiete/aardkelder. Het is een soort inkuilen maar dan anders :) Na wat online onderzoek zijn we uitgekomen op een methode die ons haalbaar lijkt en waar je ook nog enigszins makkelijk bij je groente kan komen als je het nodig hebt.


We hebben gewoon een gat gegraven en de zijkanten verstevigd door er een houden frame te maken. De onderkant is beschermd met kippengaas (tegen muizen e.d.) maar is verder open naar het zand zodat de luchtvochtigheid hoog blijft.

We leggen over de bodem wat walnotenbladeren omdat muizen een hekel hebben aan die geur en zetten dan hier onze kratten met groente in. De loze ruimte in de bak vullen we op met stro en we hebben een simpele houten plaat als deksel. Om de houten plaat wat te beschermen hebben we hier een stuk plastic over gelegd en daarover wat halve strobalen als extra isolatie. Als het goed is zouden (bepaalde) groente hier maanden lang in goed kunnen blijven.

Dit werkt natuurlijk niet voor alle groente, in het bijzonder geschikt zijn:

• wortelen
• bieten
• koolraap
• pastinaak
• Knolselderij
• Kool
• Koolrabi
• Aardappel indien je de temperatuur boven de 5°C kan houden.
• Appels zou je zo ook kunnen bewaren maar niet in dezelfde erdmiete als andere groente vanwege het Ethyleen gas wat zij produceren.

Ik ben heel benieuwd hoe dit gaat werken, en hoe lang we alles kunnen bewaren zo. Het zou mooi zijn als we dingen zo tot het voorjaar vers kunnen houden. Ik kom hier later nog op terug als ik weet of ons experiment geslaagd is.

Lekker druk bezig

Momenteel gaat het lekker hier, doordat Vera nu wat groter is krijg ik eindelijk wat meer gedaan en dat is fijn. Het gaat niet altijd even makkelijk... soms ben ik druk met een huilende peuter op de achtergrond maar regelmatig is ze ook gewoon heel leuk aan het spelen (gelukkig).

Vandaag ben ik aan het wecken gegaan. Ik maakte gisteren pompoensoep voor het avondeten en omdat de pompoen zo groot was besloot ik hem helemaal te verwerken en wat potten soep te wecken. In het verleden heb ik wel eens een dikkere soep geweckt en dat was mislukt, maar recent hoorde ik dat dat te maken kan hebben met de dikte? Blijkbaar kan je pompoensoep prima wecken als je het maar niet eerst pureert. Dat doe je dan naderhand. Ik maakte ruim 5 liter soep en weckte 4 grote potten van ongeveer 1 liter, de rest hebben we gisteravond gelijk gegeten. Hmmm!

Verder stond het al langer op de planning om wat meer peulvruchten te wecken. Ik heb 1 kg droge kikkererwten geweekt en de volgende dag in de snelkookpan gekookt. Dit was genoeg om 9 halve liter weckglazen te vullen, en dat (samen met de potten soep) maakte dat mijn weckketel  lekker vol zat.

Lekker vol!

Het meeste werk vind ik toch het steriliseren van de glazen, tegenwoordig was ik ze normaal af met wat soda-water en daarna zet ik ze in de oven op iets meer dan 100 graden voor een ruime 10 min. Daarna oppassen want dan zijn ze loei heet! En natuurlijk steeds de nieuwsgierige peuter bij de oven weghalen, alsof we nog niet genoeg te doen hadden :D

Ik bleek nog precies genoeg rubberen ringen te hebben, gelukkig! Toen ik de weckketel kocht heb ik daar ook een flinke hoeveelheid van bijgekocht maar blijkbaar heb ik veel geweckt. Ik heb net ook gelijk nog een partij extra besteld, deze keer alleen van het merk weck. Ik had ook een aantal merkloze ringen (die waren wat roder) en die bevielen mij helemaal niet. Ik probeer het altijd zo min mogelijk aan te raken na het steriliseren en leg normaal het rubber met een vork op de deksel en dat gaat gewoon niet met die merkloze. De enige manier om het potje goed te laten sluiten met het rubber op zijn plek is om het geheel met 4 vingers vast te houden terwijl je de deksel er op zet, zo kan ik natuurlijk net zo goed niet steriliseren :S

Het rubber 'wipt' wat omhoog bij het neerleggen

En komt dan niet goed te zitten bij het omdraaien

En ik besloot nu ook eindelijk zo'n speciale tang te kopen, zodat ik voortaan de hete weckpotten zonder moeite uit de ketel kan halen. Mijn gemakzucht heeft het eindelijk van mijn zuinigheid gewonnen, en ik vermoed dat ik er heel blij mee ga zijn :)

Het resultaat

Ik ben ook nog benieuwd of iemand tips heeft met betrekking tot de snelkookpan. Ik heb een bk-snelkookpan uit 2006 en hij lekt behoorlijk bij het gebruik. Nu heb ik er nog niet eerder een gehad en ik vermoed dat het betekent dat ik een nieuwe rubber nodig heb? Iemand daar ervaring mee?

Ik heb al even op de site van bk gekeken en zij maken die rubbers helaas niet meer voor deze pan. Blijkbaar moet je van bk je pan na 10 jaar gewoon weg flikkeren :S Maar ik denk dat ik er wel een universele rubbere ring voor kan kopen? Tips, advies en ervaringen zijn zeer welkom!

Zero Waste Zaterdag: Bulkbestelling Kruiden

De laatste weken heb ik wat minder op mijn zero waste voornemens gelet, met drukte en chaos kom ik sneller bij de supermarkt en daar is weinig zonder verpakking te vinden. Maar toen ik weer de plastic bak moest aanstampen besloot ik er weer wat meer op te letten.

Een van de dingen die ik mij al langer voor genomen heb is het doen van een grote bestelling van kruiden die ik veel gebruik. Tot op heden heb ik mij tegen laten houden door de hoge kosten vooraf, iets wat ik als zuinigaard moeilijk vind ;)

Flinke voorraad

Om mijzelf te overtuigen maakte ik een overzichtje van hoeveel geld het mij zou besparen op de lange termijn en hoeveel verpakkingen het mij zou schelen, dit was zeer overtuigende data en ik deed gelijk een bestelling. Ik kocht 1kg kaneel, 1kg gemengde Italiaanse kruiden (goedkoop te krijgen als pizza kruiden), 1 kg paprikapoeder, 500gr gerookt paprikapoeder, 500gr gemalen komijn, 1kg knoflookpoeder, 500gr kurkuma en 150gr laurierbladeren. De totale bestelling koste mij € 63,-.

Mijn Kruidenkastje

Ik gebruik veel kruiden en voorlopig heb ik genoeg in huis, heerlijk. Het fijnste vind ik dat het mij heel veel kleine verpakkingen scheelt, ik schat dat ik ongeveer 25 verpakkingen vermijd. En voorlopig grijp ik niet meer mis ;)

Zero Waste Zaterdag; Oordopjes

Een ding wat ik al jaren gebruik zijn oordopjes, inmiddels al wel een jaar of 10 zeker. Ik gebruik die wasbolletjes van Ohropax en gebruikte ze (in tegenstelling van wat op de verpakking word aanbevolen) meerdere keren per paar. De reden? Ik slaap niet lekker naast een snurker 😉.

Hoewel ik nog redelijk lang deed met een doosje, is is het zonde van het geld en natuurlijk creëert het ook veel afval. Steeds dat plastic doosje en die bolletjes, zo zonde. Maar wat is het alternatief? Oordopjes laten maken is vreselijk duur en doe je ook niet snel voor een luxeprobleem als een snurkende bedpartner.

Toen zag ik ergens online dat er ook zelf te maken oordopjes zijn, van silicone. Je vind verschillende merken als je zoekt op "custom moulded earplugs', blijkbaar kan je hiermee duurzame oordopjes op maat maken voor een schappelijke prijs. Ik kocht (na lang twijfelen) een verpakking voor € 18,50 en wil graag mijn ervaring met jullie delen.

De verpakking en inhoud

Natuurlijk is het in eerste plaats toch weer vervuilend door de verpakking, in een kartonnen doosje zit een zwart tasje om de oordopjes in te bewaren, een plastic spateltje, en twee kleine plastic doosjes met de twee componenten die later de silicone maken. Ik besloot secuur te werk te gaan en woog de inhoud van de bakjes vooraf, het was ongeveer 12 gram per bakje. Volgens de verpakking kan je uit deze hoeveelheid 2 a 3 paar oordopjes maken, ik ging er van uit dat ze overdreven en besloot een kwart van elke kleur af te halen om het eerste oordopje te maken.

Het gaat zo: Je neemt van elke kleur dezelfde hoeveelheid, mengt het snel door elkaar en duwt het in je oor zodat het goed zit. Daarna moet je 10 minuten wachten tot het uithardt. Op de verpakking staat dat je het 30 tot 40 seconde goed moet mengen voordat je het in je oor stopt, ik deed het zo (met stopwatch erbij) en dat ging niet goed. Tegen de tijd dat ik het stuk in mijn oor stopte was het zo hard dat het nog amper te vormen was, het eerste oordopje was mislukt.

Mislukt

Wat gelijk opviel was, dat het ook veel te veel was. Blijkbaar was het niet overdreven en kan je makkelijk 3 paar (6 oordopjes) uit deze verpakking halen. Ik besloot het nog een keer te proberen, deze keer met minder spul. Ik nam van elke kleur ongeveer 2 gram en mengde het korter door elkaar, slechts 20 seconden voordat ik het in mijn oor stopte. Dit ging beter, ik kon het nog goed vormen. Voor de zekerheid liet ik het er 12 minuten in zodat het goed uitgehard was (let op dat je niet praat, of je kaak beweegt anders sluiten ze later niet goed af). Gelukt! Deze waren prima! Je ziet wel dat de kleuren niet helemaal goed gemengd zijn maar ze zijn prima uitgehard.

Jaaa gelukt!

Maar hoe bevallen ze in de praktijk? Ik ben heel tevreden, ze werken qua geluidreductie heel vergelijkbaar met de wasbolletjes die ik eerder gebruikte. Wel zijn ze misschien toch nog een heel klein beetje te groot omdat ze iets harder zijn, je voelt ze dus soms als je op je zij/oor ligt. Maar dat komt ook door mijn kussen. Ik gebruik ze nu al een maandje en ze zijn nog helemaal mooi, ze vervormen niet en je kan ze onder de kraan wassen. Uiteindelijk denk ik dat het een duurzamere oplossing is voor mensen die toch oordopjes willen gebruiken. Ook loont het om even rond te shoppen, want de prijzen variëren echt enorm en volgens mij is het allemaal hetzelfde spul. Ik ben wel benieuwd, zijn er hier meer mensen die oordopjes gebruiken? En zo ja waarom?

Zero Waste Zaterdag: Update

De laatste weken gaat het erg goed met Zero-waste inkopen, het shoppen bij de bio boer bevalt prima. Ik ga nu elke donderdag voor 13 uur (dan sluit het winkeltje) bij ze langs en zoek daar mijn verse groente en fruit uit, meestal koop ik voor ongeveer € 25,-. Standaard koop in dingen als paprika, uien, veel champignons, pompoen, een witte of groene kool, een knolselderij, preitje, broccoli of bloemkool, knoflook, aardappel en qua fruit was appels, peren, citroentje (heb ik nu vers in huis in plaats van sap) en inmiddels ook sinaasappels.

Na mijn bezoek aan de boer rijd ik langs de supermarkt in datzelfde dorpje en haal ik nog wat bananen, bloem/meel, evt. olie in glas (om koekjes te bakken) en een stukje kaas in mijn meegenomen bakje voor Maarten. Er zijn een aantal dingen die ik niet hier kan halen en die koop ik bulk online, dingen als biologische zonnebloempitten, biologische pompoenpitten, gist, zuiveringszout, biologische rozijnen en biologische tarwezemelen. Ook kocht ik bij een particulier 7 kilo verse walnoten in een aardappelzak, hiervoor betaalde ik € 27,- maar ik verwacht er ook wel wat langer mee te kunnen doen. Al met al ben ik door de bulk aankopen flink over budget deze maand, maar ik probeer er niet moeilijk over te doen. Ik heb tenslotte ook een voorraad met goede kwaliteitsproducten.

Er is maar een nadeel aan het winkelen bij de bio boer, hij zit in een dorpje waar ik normaal niet kom. De plaats waar ik voorheen boodschappen deed is precies de andere kant op, en dat is jammer want daar hebben ze veel meer keus qua winkels. Dus deze week besloot ik niet te steng te zijn en de boodschappen maar in het andere dorp te doen, dan merk je pas weer hoeveel verpakkingsmateriaal je koopt bij de supermarkt voor simpele dingen als groente. Ik was het al weer bijna vergeten!

Ik heb gelijk de dingen die ik daar nodig heb groot ingeslagen, zodat ik er voorlopig niet meer langs hoef. Volgende week ga ik weer lekker langs de bio boer!

Nog meer Wecken

Onlangs maakte ik een aantal potjes met kant en klare pastasaus, ideaal voor die dagen waarop koken er niet van komt. Zo heb je toch een lekkere, snelle, goedkope en gezonde maaltijd. Win-win-win en win. Helaas was ik al weer door mijn voorraadje heen, ik merk dat ik met een baby in huis toch wat minder georganiseerd ben. Maar het beviel goed, heel goed. Dus ik besloot meer te maken.

Gister begon ik 's ochtends met een grote pan met linzensoep volgens klassiek hollands recept, maar dan zonder vlees. Heerlijke maaltijdsoep vol met wortel, knolselderij, prei, knoflook, ui en aardappel. En linzen natuurlijk, lekker veel linzen. Ik maakte 5 liter, zette 1 liter opzij voor directe consumptie en deed de overige 4 in 4 grote weckpotten.

Daarnaast zette ik nog een pan op waarin ik  nog een keer de pastasaus maakte. Ook hiervan maakte ik 5 porties waarvan ik er vier weckte. Wel zo efficiënt om  met een wat vollere pan te wecken. Omdat het allemaal zonder vlees was hoefde het maar 30 min op 90 graden en voila.... weer 8 kant en klare maaltijden op de plank!

Ik heb eerder deze week ook al voor het eerst brood geweckt, handig om op de plank te hebben omdat ik geen afbakbroodjes meer in huis wil halen (vanwege plastic/zero waste). Ik maakte twee soorten, een zoete met kaneel en een 'gewoon' brood volgens mijn normale recept. Wat mij betreft is de test geslaagd, het zoete brood houd zich iets beter dan het volkorenbrood. Dat is een tikkeltje droog maar goed te eten en geroosterd helemaal lekker en leuk die ronde schijven.

Het wecken bevalt goed, een van de dingen die nog op de planning staan zijn kikkererwten. Ik heb meerdere kilo's gedroogde kikkererwten en ik zou het fijn vinden die gaar klaar te hebben staan. Dan zal ik ze eerder gebruiken om lekker hummus te maken, of kikkererwtensalade nu vergeet ik ze steeds in de week te zetten :)

Zero Waste Zaterdag

Deze week heb ik helaas niet zo goed zonder verpakking kunnen inkopen. Donderdag wilde ik langs de bio boer, maar hij is maar tot 13 uur open. Doordat Vera niet zo lekker in haar vel zat redde ik het niet op tijd. Helaas is de boer alleen op donderdag open en dus besloot ik maar langs de supermarkt te gaan.

Zero Waste Walnoot :)

Op zich heb ik goed opgelet en een minimum aan verpakte boodschappen meegenomen. Ik heb zelfs lijnzaad in papieren verpakking gevonden, van de lokale molen. Die heeft daar een schap in de supermarkt, handig (en duur).Maar toen bleek dat we zaterdag bezoek/hulp zouden krijgen hebben we nog even snel wat extra's in huis gehaald en dat was in plastic.

Lijnzaad in een echt papieren zak :)

Ach, je kan niet alles hebben. Het huis is inmiddels weer lekker warm en de verwarming loopt weer. Nu maar eens uitzoeken waar het vocht vandaan komt. Ik snap niet waarom ze hier in Duitsland de leidingen altijd inbouwen, zo is het enorm moeilijk en kostbaar als er eens problemen zijn. Bovendien verlies je ook nog eens warmte, echt zonde.

Verder een rustig dagje hier. Lekker met de kachel aan in de herfstsfeer, straks maar eens een grote pan linzensoep maken.

Scheermes

Ik moet wat bekennen, ik heb wéér wat gekocht. Ben wel lekker bezig hoor :) Naar aanleiding van mijn stukje over minder afval in de badkamer zat ik nog eens over scheermesjes na te denken. Ik gebruik altijd een houder met verwisselbare kop, meestal iets van kruidvat eigen merk uit de mannenlijn (want is goedkoper voor hetzelfde).

Maar ik ben al jaren niet zo tevreden, het is altijd nog best prijzig en je gooit nog veel weg. Bovendien vind ik het slecht schoon te maken. Inmiddels heb je scheerkoppen met 6 mesjes, wacht wat? Waarom in hemelsnaam? Overdreven gedoe. Dus ik was eigenlijk op zoek naar een Jack the Ripper scheermes als alternatief, want ja weet ik veel.

Blijbaar niet, want ik kende deze helemaal niet. De voorloper van onze wegwerpmesjes, waarschijnlijk nog niet zo lang geleden in algemeen gebruik. Je koopt een keer een houder voor wat meer geld, deze houder is van duurzame en goed recyclebare materialen gemaakt. Ik kocht deze voor €20,- online, de kop is van rvs en de steel van aluminium. Hij is iets kleiner dan een standaardmesje, de steel is 8.5 cm lang maar ligt heel lekker in de hand. Vervolgens hoef je alleen maar mesjes te kopen, deze mesjes bevatten geen plastic en zijn zeer goed te recyclen. Nog mooier is dat je voor 100 mesjes slechts €10,- betaalt! En dat je gladder scheert als met 6 mesjes van een ander merk ;)

Dus winst voor het milieu en winst voor je portomonnee! En nu we het toch over scheren hebben, gebruik in plaats van schuim of gel in een bus gewoon een stuk zeep. Je kan een blok speciale scheerzeep kopen, maar het kan ook prima met (restjes) gewone zeep. Opschuimen met een kwast en scheren maar!

Zero Waste Zaterdag: Baby Tips

Deze week was zeker geen zero-waste door de grondige keuken-opruim-anti-beestjes-actie. Ik heb helaas toch het een en ander weg moeten gooien, erg zonde. De keuken is nu wel lekker opgeruimd en ik heb meer inzicht in wat ik op voorraad heb. Ik mag van mijzelf geen droge peulvruchten meer kopen totdat ik van bepaalde soorten wat voorraad heb weg gegeten. Gelukkig zijn mijn inkopen wel heul verantwoord geweest, lekker bij de bioboer en goed gelet op het verpakkingsmateriaal voor de paar dingen die ik bij de supermarkt haalde. Dus ik beschouw de week toch maar als geslaagd :)

Opgeruimde kastjes

 Deze week wilde ik wat tips geven over hoe je je afval kunt verminderen met een baby.

 1. Bovenaan de lijst natuurlijk de luiers, want volgens mij is dat de grootste veroorzaker van extra afval. Bij ons niet, wij gebruiken wasbare luiers. Wij kozen voor luiers die volledig van bio-katoen zijn met een bio wollen broekje als waterdichte laag. Maar er is veel meer keus, er zijn ook luiersystemen die meer lijken op de wegwepluiers. En je zou nog kunnen overwegen om het doorelkaar te gebruiken (bijvoorbeeld alleen 's nachts wegwerp) als dat je over de streep trekt. Wasbare luiers zijn ook nog wel eens tweedehands te koop, zo spaar je het milieu en je portemonnee. Als je trouwens echt het milieu wilt besparen kan je vanaf de geboorte beginnen met zindelijkheidstraining, wij doen dat hier vanaf 3 maanden er naast en dat werkt vrij goed. Ik doe het niet fulltime, maar elke luier die je bespaard is natuurlijk mooi meegenomen.

Ons tweedehands luierpakket

2. Een logische aanvulling of wellicht een mooi begin zijn wasbare billendoekjes in plaats van de wegwerp variant. Billetjes zijn namelijk prima schoon te maken met water en een lap stof. Je kan het zo duur of goedkoop maken als je zelf wil maar een washandje of waslap volstaat. Als je nog een (oude) handdoek hebt zou je er mooi lapjes van kunnen maken of (als je lui bent net als wij) je koopt een paar pakken waslappen van de ikea. Ik gebruik zelf een thermoskan waarin in 's ochtend warm water pak zodat ik het bij de hand heb op een acceptabele temperatuur (dus niet ijskoud).

Onze wasbare lappen

3. Verzorgingsproducten voor baby's vinden ook gretig aftrek, want jij wil natuurlijk ook het beste voor je baby én dan ruikt de baby zo lekker naar baby. Maar baby's hebben eigenlijk heel weinig nodig (en het meeste zou ik niet eens aanbevelen te gebruiken qua inhoudsstoffen). Wij gebruiken hier water, wat kokosolie af  en toe om te smeren en zelfgemaakt babybillenpoeder. Omdat wij onze baby graag schaamteloos verwennen heb ik ook een kruidenbadmengsel gemaakt. Ik heb een grote pot met havermout en gedroogde  kruiden (kamille, guldenroede en salie). Als ze een keer in bad gaat doe ik een paar scheppen in een washandje en koop het dicht. Hier zet ik "thee" van en dit gaat met het kruidenbuiltje in het badwater.  Lekker, luxe en simpel.

Zelfgemaakt babypoeder

4. De babykamer, als je zwanger bent dan moet je er een "kopen". Of toch niet? Waak er vooral voor dat je dingen in huis gaat met een korte levensduur omdat ze maar 1 functie hebben. Gelukkig is er veel tweedehands te krijgen, en denk ook eens aan alternatieven. Een dressoir of oud kastje is prima als commode te gebruiken en heeft zo een leven voor of na de babytijd. Babyhanddoeken zijn ook zoiets, totaal niet praktisch en korte te gebruiken. Gewone handdoeken volstaan prima. Ook hier gaan zero waste en geld besparen hand in hand, alles waar "baby" voor staat vermijden want dat is onnodig duur.

Alles gekregen of we hadden het al :)

5. Veel speelgoed betekent dat je veel van je kind houd, toch? Wij hebben in onze directe omgeving duidelijk aangegeven dat wij geen kado's wilden. Wat ongezellig? Wij vinden van niet, de kleine merkt er voorlopig helemaal niks van en heeft toch liever aandacht. En hoe vaak hoor je niet dat je een kamer vol duur speelgoed hebt en dat ze toch het liefst met je autosleutels/ haar/pannen spelen. Een paar leuke/mooi dingen, met zorg uitgekozen is genoeg. Laten we de kinderen een minder vervuilde aarde schenken,  dat is waardevoller dan welk speelgoed dan ook.  Ik weet niet meer wat ik van oma voor mijn verjaardag kreeg, maar wel nog dat ik 1 keer per jaar mee mocht met de trein. Dan mocht ik kiezen waar we heen gingen en hadden we lekker broodjes bij ons. Super!

6. Babies groeien snel, dus de kleertjes slijten bijna niet. Tweedehands kleertjes zijn daarom zinnig. Ook hier spaar je weer afval terwijl je geld bespaard.


7. Qua voeding is borstvoeding natuurlijk de top wat zero waste betreft. Zelfs als je een kolf en flesjes gebruikt spaar je nog de verpakking (en productie en transport) van de kunstvoeding. Gelukkig kunnen de meeste vrouwen borstvoeding geven. Persoonlijk vond ik het moeilijker dan ik verwacht had in het begin,  maar ik ben eigenwijs en heb volgehouden en gelukkig werd het vanzelf makkelijker. Nu kan ik het bijna slapend :) Als je vanaf een maand of 6 bijvoeding gaat geven kan je gewoon wat extra maken voor de baby, al die potjes kant en klaar voeding produceert veel afval. Of je nu voor puree gaat (invriezen in ijsblokjesvorm) of de rapley methode (lekker gestoomde groente uit het vuistje) het is gezonder voor je baby, beter voor het milieu én je houd geld over.

Denk ook eens aan flesjes van glas of rvs

De conclusie is vooral; laat je niks aanpraten eigenlijk heeft een baby niet zo veel nodig. Bedenk ook dat alle kleine beetjes helpen, dus als je geen wasbare luiers hebt maar wel wasbare billendoekjes bespaar je toch afval en het milieu. Wees kritisch en kijk naar dingen die multifunctioneel zijn, want die gaan waarschijnlijk het langst mee en besparen dus afval. Wij produceren amper meer afval nu wij een baby hebben en zijn daar heel blij mee.

Zero-waste bestelling

Vandaag kwam weer een bestelling van mij binnen, ik ben lekker aan het uitgeven de laatste tijd. Deze keer was het een zero-waste gerelateerde bestelling bij een soort zero-waste webwinkel, sommige dingen zijn nu eenmaal lastig te krijgen hier op het platteland.

De winkel heeft een mooi concept, ze noemen zichzelf  "de  plasticvermeider". Ze verkopen veel alternatieve producten zoals houten plakbanddispensers, houten wc borstels en ook natuurlijke lippenstift zonder verpakking. Ik moest mij inhouden en kocht alleen het hoognodige, schouderklopje voor mijzelf ;)

 Ik bestelde het volgende:
4 tandenborstels
1 flesje natuurlijke tandzijde (later alleen navulling nodig)
1 set met 3 afwasborstelkoppen (steel heb ik nog)
1 nagelborsteltje
1 groenteborsteltje (wij eten onze aardappels altijd met schil)

Het geheel kostte mij bijna € 42,- inclusief verzendkosten, behoorlijk prijzig maar dat komt vooral door de tandenborstels. Deze zijn €5,90 per stuk. Ik koos voor de variant gemaakt van (duits) beukenhout geïmpregneerd met plantaardige olie en hars, de borstel is gemaakt van varkensharen. De tandenborstels bevatten als enige een klein stukje (biologisch afbreekbaar) plastic vanwege hygiëne. 

Wat ik erg leuk vind is dat je een optie hebt om je bestelling in gebruikt verpakkingsmateriaal te laten verpakken,  voor de vorm krijg je zelfs nog € 0,50 korting hiervoor. Je bestelling word sowieso zonder plastic verpakt,  dus dat is fijn!

Ik moer zeggen dat ik erg tevreden ben over de producten, het is duidelijk van goede kwaliteit.  Ik ben ook super blij eindelijk afwasborstelkoppen gevonden heb, ik gebruikt al jaren een houten afwasborstel en vind het altijd zo zonder dat ik ook steeds de steel weg moest gooien. Dus ik ben weer helemaal blij!

Zero Waste Zaterdag; Tien Tips

Weer een week erop zitten en het inkopen gaat verrassend goed, ik heb zo goed als geen verpakkingsmateriaal in huis gehaald. En het bewust inkopen heeft nog een voordeel gehad, ik heb namelijk minder geld uitgegeven. 

Wat trouwens ook afval en geld scheelt is een "nee-nee" sticker (of nee-ja natuurlijk). Hoewel ze dat hier niet zo kennen, wij hebben een mooi gegraveerd plaatje op de brievenbus met "Bitte keine Werbung und kostenlose Zeitungen einwerfen". Werkt super en scheelt stapels aan oud papier. In plaats van dat winkels mij informeren met de aanbiedingen en wat ik allemaal nodig zou hebben doe ik het andersom, als ik iets nodig heb zoek ik (online) naar een aanbieding.

Het brood en koekjes bakken bevalt goed, de koekjes vallen bijzonder goed in de smaak hier. Ik heb al wat geexperimenteerd met het invriezen van brood zonder plastic en blijkbaar kan dat prima, gewoon ongesneden in een lap (bio-)katoen (of een broodzak) gewikkeld (ik gebruikte een hydrofielluier :)). Zoals eerder vermeld gebruik ik de weckketel ook wat vaker en is dat is voor mij een goede oplossing om blikjes te vermijden.

Aangezien de gemiddelde persoon jaarlijks bijna 500kg afval produceerd is hier nog ruimte voor verbetering. Daarom tien ideeën die (redelijk) makkelijk uit te voeren zijn om je afval berg te beperken:


1. Koop onverpakte groente en fruit of neem je eigen netje/ zakje/ verpakking mee. Waszakjes functioneren prima en bij verschillende winkels kan je kant en klare katoenen zakjes kopen. Bij de kaas of notenboer kan je vaak eieren los halen in je eigen doosje en ook kaas kan je meekrijgen gelijk in de kaasdoos. Bij de slager kreeg ik ook altijd vlees mee in mijn zelf meegenomen verpakking. En in dezelfde categorie, neem je eigen tas mee van huis.


2. Zorg dat je een (of een paar) katoenen zakdoekjes bij je draagt/ in huis hebt. Ze zijn altijd handig, om je handen af te drogen, om iets in te verpakken,  je tranen af te drogen, zweet af te vegen, je bril te poetsen en om je neus in te snuiten. Veelzijdig, stevig en zachter dan papier.


3. Duurzame waterfles, liefst van roestvrijstaal of glas. Pet flesjes zijn gewoon slecht en niet alleen voor het milieu maar ook voor je gezondheid. En als je dan toch zo'n mooie fles hebt, drink dan ook thuis eens wat vaker water en laat sappakken en frisdrankflessen vaker in de winkel staan. Kraanwater blijft de beste keus voor het milieu, je gezondheid én je portemonnee.

4. Huishoud- en aluminiumfolie is lang niet altijd nodig, je zal verbaasd zijn hoeveel je hierop kunt besparen. Stukjes groente bewaar ik gewoon zonder iets er om, aangesneden komkommer, paprika, bleekselderij droogt iets in en ik snijd er gewoon een stukje af voor gebruik. Dingen als kool zet ik met het snijvlak op een schoteltje. Kliekjes bewaar ik in een schaaltje en sluit ik af met een bord, op elk schaaltje of kom heb ik wel een passend bord. Of gewoon  in een pannetje, misschien wel het pannetje waar je het de volgende dag in opwarmt om afwas te sparen. Brood kan je prima bewaren in katoen (ook in de vriezer dus). En ervaring leerde mij dat lege glazen groentepotjes handig zijn om van alles in te bewaren ( ook in de vriezer gewoon niet te vol en pas later dichtdraaien).

5. Gebruik zeep en shampoo in blok vorm, vloeibare varianten zijn duurder in gebruik en hebben meer verpakkingsmateriaal.

6. Koop grotere verpakkingen van dingen die je toch vaak gebruikt,  alle beetjes helpen.

7. Koop de volgende keer een composteerbare tandenborstel in plaats van een van plastic, het kost bijna geen moeite maar je spaart het milieu. Jaarlijks gaan er miljoenen tandenborstels naar de stort en plastic verteerd helaas niet.

8. Dump de schoonmaakmiddelen, het enige wat je nodig hebt om alles schoon te maken zijn zuiveringszout, soda en azijn. Neem er nog een blokje zeep bij om je eigen vloeibare zeep te maken en je bent binnen.

9. Het alom bekende vrekken principe; "gebruik de helft". Bespaart natuurlijk ook de helft afval. Dus halveer je gebruik van afwasmiddel, tandpasta, wasmiddel en broodbeleg en je bent hardstikke groen bezig.

10. Houd eens voor een week je afval bij of kijk eens naar je vuilniszak. Wat valt je op? Wat zie je veel?  Kan je dat vermijden of verminderen? Kan je het omwisselen voor een milieuvriendelijker alternatief?

Wij gaan hier gewoon lekker verder, ik vind het tot nu toe goed vol te houden. Ik heb een paar gewoontes veranderd (waar ik boodschappen doe, wat ik koop) en zo bespaar ik veel afval op een hele makkelijke manier. Ik kan iedereen aanraden om zijn of haar gewoontes eens onder de loep te nemen :)

Bonen Wecken

Soms heb ik van die goede ideeën. Zo bedacht ik mij deze week dat ik de gedroogde bonen gewoon kan koken en dan wecken, en dat ik dan altijd kant en klare bonen tot mijn beschikking heb zonder blikjes te gebruiken. Waarom heb ik dat nooit eerder bedacht?

Natuurlijk kost het wecken extra energie maar het lost twee problemen op.
1. Ik vergeet regelmatig bonen in de week te zetten
2. Ik vind het zonde om kleine hoeveelheden bonen te koken

En zo kwam het dat ik gisteren heel enthousiast een lading witte bonen in tomatensaus heb gemaakt, bij wijze van test. Ik kookte 1 kg gedroogde bonen die ik een ruime nacht had laten weken en maakte daar ongeveer een liter tomatensaus bij. Het resultaat was een niet bescheiden hoeveelheid witte bonen in saus die ik vervolgens in halve liter glaasjes weckte. Als ik niet een portie bonen aan de gootsteen had gegeven (iets met reuze pan met maar een handvat + loodzwaar + gloeiend heet + baby in draagdoek =  slechte combinatie) dan waren het 9 potjes geweest. Maar nu kwam ik op 7 en een hele ruime portie voor het avond eten.

Het ging hartstikke goed en ik heb al plannen voor de volgende keer, eerst eens een flinke portie kikkererwten inmaken en daarna waarschijnlijk zwarte bonen of kidneybonen. Want dat gebruik ik het meest. Echt heel handig en bijna helemaal zero waste zonder in te boeten aan comfort. Mocht je ook bonen willen wecken? De witte bonen in tomatensaus gaan 30 minuten op 90 graden, gewoon bonen in kookvocht gaan 1 uur op 100 graden.

Zero Waste Zaterdag; de Badkamer

Wat mij opvalt is dat ik meer afval heb dan ik dacht, juist door het per week apart te houden krijg ik meer inzicht. Een beetje zoals bij energieverbruik en de meterstanden, of het bijhouden van een huishoudboekje.

Voor mij is de uitdaging om het niet te moeilijk te maken maar met (kleine) slimme veranderingen ons afval te beperken. Het lijkt misschien weinig uit te maken dat je dagelijks een wattenstaafje gebruikt, maar hoeveel is dat op een mensenleven? (Zo'n 30.000st) En is er een goed (of misschien wel beter) alternatief?

Vandaag even over onze afval productie in de badkamer.

Tanden poetsen - doen wij met zuiveringszout, eventueel aangevuld met een paar druppels pepermuntolie. Zuiveringszout koop ik per 500gr in een kartonnen verpakking. Op dit moment gebruik ik nog een elektrische tandenborstel (waarbij ik de kop schoon kook in plaats van vervang) en Maarten gebruikt een normale plastic tandenborstel. We gaan voor hem direct over op een composteerbare tandenborstel (hij is aan vervanging toe) en ik wacht waarschijnlijk tot mijn elektrische tandenborstel stuk is. Waar ik nog geen alternatief voor heb is flosdraad, ik gebruik het spaarzaam en hergebruik af en toe maar ik zoek nog iets beters.

Wassen/ douchen - wij douchen niet dagelijk, meestal 1 a 2 keer per week. Verder wassen wij ons bij de wastafel met water en een washandje, werkt prima. Tussendoor handen wassen gaat met een blokje zeep. Zo'n blokje zeep gaat lang mee en komt in een kartonnetje.

Deodorant - Maarten gebruikt geen deo en dat gaat prima. Ik gebruik een zoutkristal als deo, inmiddels al jaren dezelfde. Weet niet of dat ooit op gaat ;)

Haren wassen - Maarten gebruikt ons zelfgemaakte shampooblok. Ik ben van de no-poo en gebruikte tot nu toe zuiveringszout en azijn. Inmiddels al 3 maanden alleen water volgens de "just rinse" methode. Dat gaat steeds beter.

Haarverzorging - Maarten gebruikt kokosolie als gel/wax en heeft kort haar dus verder niks bijzonders. Ik gebruik heel af en toe wat kokosolie in de punten. Ik heb onlangs een nieuwe borstel en kam gekocht (mijn oude borstel was 15 jaar oud) en koos voor plasticvrije alternatieven.

Borstel en kam van natuurlijke materialen

Scheren - Maarten scheert zich niet nat en houd zijn baardgroei kort met de tondeuze. Ik gebruik voor mijn benen (als ik zin heb) een elektrische epilator, inmiddels al jaren (is een goede investering geweest). Voor mijn oksels een wegwerpmesje, die gaat lang mee.

Toiletbezoek - ik gebruikte al langere tijd wasbaar toiletpapier met een flesje water. Inmiddels hebben wij een bidet en dat is helemaal ideaal. Ook voor het uitspoelen van het potje of het wegspoelen van een plasje.

Super handig!

Vrouwenproducten - ik heb ze al een jaar niet nodig gehad maar voorheen gebruikte ik een menstruatiecup. Ideaal! Makkelijk en hygienisch in gebruik en nooit meer afval.

Oren - lang geleden maakte ik al wasbare wattenschijfjes van flanel maar ik gebruik momenteel eigenlijk geen make-up. Inmiddels gebruik ik ze als alternatief voor wattenstaafjes en maak ik mijn oren er mee schoon. Werkt super!

Huidige afval in de badkamer:
Veel haren van mij :)
Wat flosdraad
Af en toe wc papier en rolletje
Twee keer per jaar een scheerkopje
Een keer per jaar pak zuiveringszout
Een keer per jaar een zeepverpakking
Een keer per twee jaar pot kokosolie
Een keer per twee jaar flesje muntolie
Een keer per zeven jaar een zoutdeostick

Eigenlijk gaat het in de badkamer prima qua afval en dat zonder dat we er mee bezig waren. Wij hebben wel altijd gezocht naar gezonde en milieuvriendelijke  alternatieven en blijkbaar resulteerd dat in minder afval.

Verder ging het aardig goed op het zero waste front. Had wel nog meer afval dan ik zou willen maar bijna geen afval in huis gehaald, dus uiteindelijk gaat dat ook doorwerken natuurlijk.

Wat ik trouwens super leuk vind is dat ik hier in het dorp van de imker honing kan kopen in een statiegeld potje! Super!

€ 0,75 statiegeld :)

En mosterd koop ik de laatste tijd in zo'n drinkglas verpakking. Ik voorzie nog wat gesneuvelde glazen in de toekomst nu we een kind hebben ;)

Bulk bestelling

Om mijn nieuwe zero waste voornemens kracht bij te zetten deed ik een bulkbestelling. Biologische volkorenrijst is hier lastig te krijgen en anders in kleine zakjes heel duur. Ik kocht twee zakken van 2.5kg voor € 6.99 per zak.

Gelijk een flinke voorraad

En ook havervlokken kocht ik daar, hoewel het eigenlijk 5-granenvlokken zijn. Hetzelfde eigenlijk als havermout maar doordat het uit 5 verschillende graansoorten bestaat is de voedingswaarde wat diverser. Hiervan haalde ik 3 zakken van 2.5kg, de prijs per zak was € 6.49. Het is duur in vergelijking met de goedkoopste havermout maar voor biologische 5-granenvlokken valt het reuze mee.  En ik heb hier al eens eerder besteld dus ik weet dat de kwaliteit super is.
Wat ik ook vaak gebruik zijn edelgistvlokken, en dat is meestal vrij duur. Bij deze winkel bestelde ik gelijk veel mee, 4 pakken van 200gr. voor 4.29 per pak . Daar heb ik voorlopig weer genoeg van.

Elders kocht ik ook al biologische soja granulaat in grotere verpakkingen. Goede kwaliteit voor een schappelijke prijs en in plaats van de 150grams zakjes in de winkel gelijk per 500gram verpakt. Als deze voorraad op is zal ik ze eens aanschrijven of ze niet ook grotere verpakkingen kunnen aanbieden. Wie niet vraagt zal niet krijgen ;)

Ik gebruik ook veel/regelmatig huishoudazijn en stoor mij aan de literflacons. Dus dat ga ik voortaan in 5-liter flacons kopen. Is wel wat duurder maar helaas.

Raar is dat eigenlijk, je zou denken dat bulk altijd goedkoper is. Maar ook de rijst kan ik (elders) goedkoper krijgen per kg in plastic verpakt. Misschien verschil in kwaliteit?

Al met al heb ik voor een dikke € 70,- aan voorraad ingekocht, de zuinigaard in mij vind dat toch best nog moeilijk. Zeker omdat we nu ook een wat lager inkomen hebben nu we niet meer beide voltijd werken. Maar ik vind het toch belangrijk om met mijn geld mijn stem te laten horen. En duurzame (re) producten, winkels en producenten te stimuleren. Omdat ik het kan, want toen wij hier op zwart zaad zaten was ik ook niet zo nobel ;)
 

Zero Waste Zaterdag

Lang lang geleden, voor mijn zwangerschap, was ik al bezig met zero waste. Helaas bleek dat tijdens ze zwangerschap lastig vol te houden. Ook de eerste tijd met de baby had ik er geen puf voor maar inmiddels heb ik er weer helemaal zin in. Want waarom niet? Wat mij betreft zou geen (of zeer weinig) afval eigenlijk de norm moeten zijn.

Want de waarheid is dat we (als wereldbewoners) momenteel een enorm plastic probleem hebben. Niet alleen kost de productie van plastic kostbare (niet duurzame) grondstoffen maar vaak is de levensduur van het plastic kort en geeft het als afval veel problemen. We kennen allemaal de plastic soep in de oceaan, op 5 plekken verzamelen zich enorme afvalplekken. Een onderzoek uit 2014 meld dat er 5 biljoen plasticdelen in de wereldzeeën drijven, dat komt neer op 269.000 ton aan plastic. Maar dat is alleen in deze 5 verzamelplekken. Helaas is ze hele zee inmiddels vervuild met plastic. Jaarlijks komt tussen de 5 en 13 miljoen ton aan plastic in de zee terecht! Echt absurd!

Een strand vol met afval

Raar dat hier niet een grotere prioriteit van gemaakt wordt, dit probleem gaat wel even wat verder dan het verbieden van gratis plastic tasjes in de winkels. Ik denk dat wij niet op de overheid of op betere regelgeving moeten wachten. Natuurlijk heeft het zin, zeker omdat de industrie niet zomaar zal veranderen (zij dienen slechts hun eigen financiële belangen). Maar ik geloof dat je als individu een verschil kan maken, elke keus die je maakt is van belang. Vele kleintjes maken een grote zeg maar.

Ik ben niet beter dan een ander, en er zijn genoeg andere mensen die al ver gevorderd zijn met zero waste. Maar misschien is het juist daarom leuk om met mij mee te kijken. Met mij mee te leren. Ik zal de komende tijd mijn afval bijhouden en per week bekijken wat ik anders had kunnen doen.

We kennen allemaal de pakkende engelstalige zero-waste slogan:

Refuse, Reduce, Reuse, Recycle, Rot

Wat in het Nederlands toch echt een stuk minder bekt: Weiger, verminder, gebruik opnieuw, recycle, composteer. Wat mij betreft klopt het als een bus, begin met het weigeren van plastic afval. Wat je niet koopt wordt nooit jou afval, bovendien is het een duidelijk signaal naar winkels en producenten. Ik kende iemand die in de supermarkt (na aankoop natuurlijk) het (onvermijdbare) plastic van  de aankopen daar verwijderde en in hun afvalbak achterliet. Eerst dacht ik dat zoiets geen zin heeft,  maar wat als iedereen het zou doen? Dan wordt het verpakkingsmateriaal een probleem van de supermarkt, als het hun geld gaat kosten gaan ze misschien wel anders inkopen.

De winkel van de bio boer

Deze week ben ik voor het grootste deel van mijn boodschappen weer bij de lokale bio boer geweest. Ik stoor mij in de supermarkt enorm aan de plastic verpakkingen om de bio producten. In mijn dagelijks afval had ik veel plastic van sla, komkommer, paprika (per 2 want bio), kleine netjes van uien en aardappelen. Ook doe ik mijn best om geen (zo min mogelijk) blikjes te gebruiken. Daarom kook ik mijn bonen weer vaker zelf van gedroogd, helaas zitten gedroogde bonen weer in plastic :S. Maar ik zal proberen deze in grote verpakkingen in te kopen voortaan (eerst mijn huidige voorraad op maken).

Mijn boodschappen van deze week

De boodschappen deze week, vooral veel groente en fruit van de lokale boer. Maarten eet graag kaas, voor hem heb ik bij een duurdere supermarkt kaas in mijn eigen meegenomen bakje kunnen krijgen. Ook speciaal voor Maarten, mayonaise in een glazen pot. Ik wil deze week koekjes en brood zelf bakken, ik heb nog genoeg meel e.d. daar voor in huis.

Hier mijn afval van deze week:

Alles zit hier door elkaar. Papier, plastic en restafval

Wat valt op? Vooral veel plastic van groente, ik zag ook meerdere verpakkingen van noten en zaden die ik voor de muesli gebruik. Misschien toch meer aan grootverpakkingen denken om zo verpakkingsmateriaal te sparen. Ook meerdere broodzakken goed zonder te doen door zelf te bakken of van de versafdeling te halen in een stoffen zak, ik kijk even wat het beste bevalt. Een blikje van kokosmelk en een kleintje van tomatenpuree, tomatenpuree kan ik vervangen door verse tomaat of passata uit een glazen fles. Kokosmelk is niet echt duurzaam en lokaal maar wel lekker in een linzencurry, misschien een ander lekker gerecht uitzoeken? Ik denk er nog over na, gebruik het niet heel vaak.

De lessen van deze week:

* De bio boer heeft biologische groenten en fruit zonder verpakkingen.  Duurder maar er profiteert een kleine zelfstandige van.
* Ga voorbereid boodschappen doen, neem bakjes, zakjes en tassen mee.
* Beter plannen en bonen zelf koken.
* Misschien toch weer zelf limonade maken
* Zelf brood en koekjes bakken
* Meer in bulk kopen

Iemand nog goede tips wat betreft het boodschappen doen en minder verpakkingsmateriaal in huis halen? Ik hoor ze graag, ik heb nog genoeg te leren :)