Onze Begroting nu ons Huis afbetaald is

We hebben er lang naar uitgekeken (en veel voor gespaard) maar nu is het eindelijk zo ver, onze hypotheek is afbetaald. Daardoor veranderd er veel in onze begroting. Waar we voorheen toch aardig moesten beknibbelen, hebben we het vanaf nu ruim. Zeker omdat Maarten met ingang van juni ook nog een loonsverhoging gekregen heeft op zijn nieuwe werk.

Volgens mij horen wij officieel nog altijd bij de armste 10% van Duitsland, maar wij voelen ons niet arm. Maarten werkt 3 dagen in de week, dat zijn per maand tussen de 12 en 15 werkdagen. Zijn salaris wisselt dus, afhankelijk van het aantal werkdagen. Maar gemiddeld komen we daarmee op € 1670,- (netto) per maand.

Ik zelf werk altijd nog in een soort "bijbaantje". Bij de boer werk ik in de sier en moestuin, in de maanden april tot en met november. Ik werk maar ongeveer 8 uur per week, afhankelijk van het weer en seizoen. Bij slecht weer in april of november kan het ook minder zijn. Het is nogal verschillend.

Ik verdien het minimumloon daarvoor, dat is met ingang van 1 juli € 10,45 per uur. Omdat het een 450€ job is, hoef ik geen belasting daarover te betalen. Vanaf 1 oktober zal het minimumloon in Duitsland naar € 12,- stijgen, dat scheelt weer wat.

Ik verdien niet veel, maar ik heb zo veel plezier in mijn werk. Ook krijg ik regelmatig dingen mee, zoals plantjes, groente en fruit. Dat is een klein extra voordeeltje.

En nu onze lasten:

De hypotheek is makkelijk, daar betalen we niks meer voor!

Gas is ook hier duurder geworden, ons maandbedrag is van € 30,- naar € 59,- gegaan.

Elektriciteit is lager geworden, omdat we een nieuwe zonnepanelen installatie hebben.

De levensverzekeringen lopen nog tot januari 2024, die waren ivm de hypotheek.

De gemeentebelastingen, afvalkosten en waterschap belastingen zijn allemaal nog laag hier. Vanaf 2024 gaat het bedrag voor de gemeentebelastingen waarschijnlijk omhoog, omdat het systeem op de schop gaat. Ik ben heel benieuwd, en een beetje bang, wat het gaat worden.

We betalen momenteel vrij veel voor ons internet, daarvoor hebben we de eerste 6 maanden van het abbonnement niks betaald. Gemiddeld komen we op ongeveer € 25,- per maand uit, over 2 jaar. Veel goedkoper is hier op het platteland niet mogelijk. Maar sinds een jaartje ofzo hebben we hier inmiddels ook 100mb internet ipv 4 mb internet.

Maarten en ik hebben allebei een pre-paid sim kaart, daarvoor zetten we maandelijks een klein bedrag in een 'potje' en daar halen we dan geld uit als we tegoed kopen. Met €6,50 per maand redden we dat wel.

Onze autokosten zijn wat omlaag gegaan. We geven minder uit aan brandstof omdat Maarten nu zijn werkauto voor woon-werk verkeer gebruikt. In de laatste 6 maanden gaven we gemiddeld €75,- per maand uit aan benzine. Vooral omdat we ook tripjes naar NL gemaakt hebben.

 

De wegenbelasting is al jaren gelijk. De verzekering heb ik dit jaar overgesloten naar een goedkopere aanbieder, dat scheelt toch weer zo'n €5,- per maand.

Kijk en luistergeld is een plicht, daar komen we helaas niet onder uit. 

Het boodschappen geld heb ik begin dit jaar omhoog gezet, ik kwam niet meer uit met de €250,- per maand. Het gaf mij ook stress om steeds te proberen het bedrag laag te houden, ik voelde mij echt arm daardoor. En aangezien we niet echt arm zijn, hebben we het bedrag verhoogd naar €300,-. Daar kom ik tot nu toe prima mee uit. In de eerste 6 maanden van dit jaar heb ik gemiddeld €279,- per maand uitgegeven aan eten, drinken, schoonmaakmiddelen, kattenvoer en verzorgingsproducten.

Zakgeld is €20,- per persoon. Ik spaar het meestal op, koop zelden wat. Maarten vind het fijn om wat kleingeld in zijn portemonnee te hebben om uit te geven aan wat lekkers hier en daar.

Reserveringen zijn potjes waarin in spaar voor kosten die er zeker weten aankomen. In het engels noemen ze dit "sinking funds". Ik heb hiervoor een excel overzichtje waarin ik per potje bijhoud wat het saldo is en wat er in of uit gaat. Meestal heb ik een maximaal bedrag bedacht, als het potje vol zit dan komt de maandelijkse bijdrage te vervallen. 

Misschien een van de meest bijzondere reservering is die voor "kosten kerst". Hier spaar ik voor zodat december niet duurder is dan elke andere maand. Soms gaan we op familiebezoek, dus ik houd rekening met een volle tank benzine, en een hotelovernachting, wat extra lekkere boodschappen en cadeautjes. Met € 240,- redden we dat prima,

Alles bij elkaar zijn onze vaste lasten nu heel laag geworden, zo zonder hypotheek. En gemiddeld kunnen we 48% van ons inkomen sparen. Dat is mooi, want met het geld wat we sparen kunnen we hier nog wat projecten uitvoeren die nog op onze lijst staan. Zo willen we nog een nieuwe voordeur, een regenwater systeem maken, van het oude vervallen "schuurtje" in de tuin een kippenhok/tuin gereedschap plek maken, de vijver vernieuwen, wat oude stallen neerhalen en de asbestdaken op de stallen laten verwijderen. Dus dat geld komt wel op.

Al met al zijn wij heel tevreden met onze inkomsten en uitgaven. Wij hebben het gevoel dat wij ons in een enorm bevoorrechte positie bevinden, en wij genieten bewust van de rijkdom en vrijheid die wij hebben.

Meer Zonnepanelen!

Sinds januari 2015 hebben wij al een kleine zonnepanelen installatie liggen. Deze panelen heb ik toendertijd van mijn werk gekregen en daarvoor hedden wij dus slechts een kleine investering hoeven doen om ze te monteren en aan te sluiten. In 2019 scheef ik al een update hierover, waarin ik aangaf dat wij de installatie al "terugverdient' hadden in 2018. Erg veel leveren deze panelen niet op, maar het hield onze energiekosten wat lager.

In 2019 hebben wij onze CV installatie vervangen, door een nieuwe cv en daarnaast een houtgestookt fornuis met warmtewisselaar. Door alle moderne technologie die hoort bij deze installatie, kan je geen vuur stoken als je geen stroom hebt. Dat betekend dat je in het geval van een stroomuitval, je huis niet kunt verwarmen. (Want je cv ketel doet het niet zonder stroom, en je kunt ook geen vuur stoken).

Voor dit (mogelijke) probleem zochten wij een oplossing. En aanvankelijk zaten wij te denken om de accu's van de elektrische scooter te gebruiken als nood back-up in de winter en daar een houtje-touwtje oplossing mee te maken. Maar dit bleek allemaal niet zo makkelijk, van er moest een nieuwe omvormer komen en..en.. en.

Uiteindelijk zijn we een beetje gaan kijken naar de prijzen van een accu, en van een setje zonnepanelen + omvormer + accu. En zo kwamen we op steeds duurdere oplossingen.

Eerst hadden we het idee om misschien € 1000,- uit te geven, uiteindelijk hebben we rond de €14.000,- uitgegeven. Wat hebben we gekocht?

• Nieuwe zonnepanelen, 9 stuks a 550WP, samen goed voor  4950 WP 
• Div apparaten van Victron Energy, zoals een multiplus-II, solar charger, Cerbo-GX
• Een accu pakket van 16 KW 
• Aansluitmateriaal voor dit alles
• Montage van de panelen op het dak
  
• En een AC Thor en verwarmingselement

Het verwarmingselement is een heizstab die verwerkt zit in ons bestaande buffervat en die gestuurd word door de AC Thor (een soort computertje) hij gebruikt de zonne-energie die we te veel hebben om het water te verwarmen. Hiermee verwarmen wij ons water dus gas-loos in de maanden april tot september.  Dit was voor ons een makkelijkere en goedkopere oplossing dan de thermische panelen, waar we eerder over nagedacht hadden.

 

De accu die wij kochten is enorm groot, de hoop is dat we hier mee misschien van het net af kunnen in de toekomst. We hebben het systeem ook zo aangesloten dat we niet meer aan het net zijn, ons huis heeft zijn eigen stroomnet met de accu en omvormer. We hebben alleen in de oude meterkast nog 1 stopcontact die aangesloten is op het net, waardoor we stroom van het net af kunnen halen mochten we het nodig hebben.

 

 

In de maanden februari tot en met november zijn wij zeker zelfvoorzienend in elektriciteit met onze panelen en accu, hoe dat in december en januari uit gaat pakken moeten we afwachten. In theorie zouden we het wellicht kunnen redden, maar het zal krap zijn. Ik moet zeggen dat ik heel benieuwd ben. We testen eerst een jaartje (misschien 2).

Uiteindelijk zou het voor ons wel veel voordeliger zijn als we van het net afkunnen. Want je betaald maandelijks een vast bedrag aan de energiemaatschappij, ongeacht hoeveel je verbruikt. Dus de terugverdientijd van de installatie gaat flink omhoog als we dat bedrag niet meer zouden hoeven te betalen.

 

Al met al kwamen zo al onze wensen en ideeën samen in deze uitgebreide installatie. Voor Maarten was het sowieso een droom, want de apparaten van victron energy zijn een soort speelgoed voor hem als elektromonteur. Hij vind het super om het allemaal precies in te stellen zoals hij wil.

De installatie hebben wij begin mei in gebruik genomen en sindsdien is de gaskraan dichtgedraaid en zijn we ook van het stroom net af (maar nog niet officieel). Daar zijn we heel erg blij mee in deze tijden met vreselijk hoge energiekosten!

Waarom wij (mede) op hout gaan stoken

Gisteren vroeg 'opnieuw beginnen' terecht hoe het nu zit met stoken op hout, want dat is toch niet milieuvriendelijk? Nu hebben wij hier natuurlijk over na gedacht, want dat is voor ons een belangrijk aspect.

Hoe zit het met de uitstoot?

 

Hier in Duitsland zit het allemaal wat anders dan in Nederland, hier zijn regels omtrent het gebruik van houtkachels. De schoorsteenveger houd hier toezicht op. Ten eerste moet hij de installatie die je hebt goedkeuren, dit gaat over een cv en houtkachel omdat ze allebei uitstoot hebben. De uitstoot van je cv (gas of olie) word elke 2  jaar gemeten (elke 3 jaar bij nieuwere installaties) en zo word in de gaten gehouden of je installatie nog wel aan de wettelijke normen voldoet.

Zo zijn er ook regels voor houtkachels, in het Bundesimmissionsschutzgesetz staan regels voor de minimale afstanden van brandbare materialen en ook de regels over hoeveel fijnstof een kachel mag uitstoten. Mensen met oude kachels die niet aan de regelgeving voldoen moeten zorgen dat ze de hoeveelheid uitgestoten fijnstof met een filter naar beneden krijgen of ze mogen hun houthaard niet meer gebruiken.

Daarnaast worden de schoorstenen verplicht geveegd door de schoorsteenveger. Hoe vaak dat moet gebeuren varieert van 1 tot 3 keer per jaar, afhankelijk van het soort kachel, wat je verbrand en hoe veel je hem gebruikt. Dit is voornamelijk voor de veiligheid, om schoorsteenbranden te voorkomen. Maar een schone schoorsteen zorgt er ook voor dat je betere trek (in tegenstelling tot een hele vieze) hebt en dus schoner kunt branden.

Onze nieuwe houtkachel is dus niet zomaar een houtkachel. Het is een moderne hoogrendementshoutkachel met dubbele verbranding. Hij voldoet ook aan de zwaarste eisen met betrekking tot fijnstofuitstoot en daarom word hij ook toegelaten door de schoorsteenveger.

Een aantal andere aspecten waar wij rekening mee houden om schoner te verbranden zijn:

• Wij stoken alleen maar hout uit de tuin (geen papier/karton/afvalhout)
• Wij zorgen ervoor dat het hout goed droog is
• Wij zorgen ervoor dat de kachel genoeg zuurstof heeft en letten op dat het vuur de juiste kleur vlammen heeft
• Wij steken het vuur aan volgens de ‘Zwitserse methode’
•  Wij stoken niet als het windstil is

Waarom op hout stoken? 

Een van de belangrijke redenen dat wij op hout stoken is omdat we daarin zelfvoorzienend kunnen zijn. Het hout komt van  van ons eigen terrein. Wij weten waar het vandaan komt, en het hoeft niet ergens ver weg uit de grond gehaald te worden. Bomen gebruiken zonne-energie om te groeien en die zonne-energie zit dus opgeslagen in het hout. Door het hout later te verbranden komt die energie weer vrij. Het doel is dat we op ons terrein zorgen dat er steeds nieuw hout groeit zodat het bij blijft met ons verbruik.

Over het algemeen kappen wij bomen niet helemaal, maar wij zagen de stam op ongeveer een meter hoog boven de grond af. Vanuit dat punt groeien de bomen dan weer uit, met meerdere stammen. Na een aantal jaren kan je die stammen dan weer oogsten. In het Engels noem je dit coppicing, hier zie je een filmpje over hoe dat gaat. Natuurlijk worden sommige bomen hier ook echt gekapt, maar dat heeft dan een onderhoud functie. Bijvoorbeeld omdat ze op een verkeerde plek staan of omdat ze van binnen (deels) rot zijn. Het houtbeleid is erg belangrijk om het geheel duurzaam te maken.

Bijkomende voordelen zitten voor ons in het gebruiken van de kookfuncties, daarom kiezen wij voor een fornuis. In ons huis zit geen gasfornuis, koken gebeurt normaal op stroom. En in de zomer is dat ook prima, want dan hebben we veel zonneenergie. Maar in de winter hebben we dat natuurlijk niet. Dus nu kunnen we ons houtfornuis gebruiken om water op te koken, maaltijden te koken en ook de bakoven zullen we veel gaan gebruiken. Dit zal in de winter toch weer wat stroom schelen.

Toekomstmuziek

 

Graag maken wij onze installatie in de toekomst compleet onafhankelijk van fossiele brandstoffen. De installatie is nu ook zo gemaakt dat we daar de mogelijkheid toe hebben. We kunnen daarvoor later kiezen voor thermische zonnepanelen of gewone zonnepanelen die een elektrisch element in het buffervat voorzien van energie om daar met stroom het water voor te verwarmen. In het laatste geval word dan gebruik gemaakt van een regeling die er voor zorgt dat alle opgewekte zonnestroom die je niet gebruikt naar het element gestuurd word. Voor nu hebben wij besloten er nog even mee te wachten. Op dit moment is het een hoop extra geld en zijn er geen goede subsidies voor.

Maar het is niet slecht om even te wachten, nu kunnen we eerst kijken wat wij nu verbruiken en zo een betere inschatting maken van wat er aan (zonne-)energie nog nodig zou zijn. En over een paar jaar is die technologie ook weer wat betaalbaarder.

Al 6 jaar in Duitsland!

Na mijn vorige blogpost vloog ons internet er weer uit, en uiteindelijk hebben we 2 weken zonder internet gezeten. Maar als het goed is zijn we nu weer volledig online. Laten we het hopen want het is echt vervelend om zonder internet en telefonie te zitten.

Ik werd er laatst op gewezen door een vriend dat we hier al weer bijna 6 jaar wonen, hij had ons geholpen met verhuizen toen. En het klopt, op 15 juni 2013 zijn we hierheen verhuisd. Ik vond het wel heel leuk om even terug te kijken op mijn blog hier, en te zien wat ik toen schreef. Het was echt wel heel spannend om de stap te zetten om  te emigreren, maar we hebben er echt geen spijt van gehad.

We zijn ook al een heel stuk verder gekomen, vooral de tuin ziet er heel anders uit nu. Maar 'klaar' zijn we niet, misschien zijn we wel nooit klaar. Het is toch een meerjarenplan, en dat wisten we van het begin af aan. Voor ons is het goed zo, natuurlijk willen we soms sneller gaan. Maar het is zoals het is, en we doen ons best om bewust stil te staan bij de dingen die we bereikt hebben.

Toen we hier net woonden waren er een aantal projecten die spoed hadden, zo was er een klein stukje plat dak wat lek was. Hier groeiden gewoon echt kleine bomen in! Dit was het eerste project wat wij opgepakt hebben.

Ondertussen moesten we al het hooi van de hooizolder verwijderen om de verzekering betaalbaar te houden.

Ook waren er een aantal bomen die te dicht bij het huis stonden, die we doen hebben laten verwijderen. (Deels met pijn in het hart, maar het was echt nodig).

Toen wilden wij heel graag onze zonnepanelen installatie plaatsen, en daarvoor hebben we dat (platte) dak vernieuwd zodat ze erop konden. En toen heeft Maarten de panelen geplaatst en aangesloten, en ook een deel van de elektra vernieuwd omdat het verouderd/onlogisch was.

Ondertussen ging het leven natuurlijk gewoon door, we moeten alle spullen nog uitpakken,  probeerden toch wat groente te verbouwen, waren op zoek naar werk.

Onze eerste 'groentetuin'

Vooral op het gebied van werk (en met name geld) was het toen wel even krap. Ik ben werkloos verhuisd, met (ik geloof) 2 maanden ww uitkering (dat mag zo binnen de EU). Maarten werkte de eerste periode in Nederland en was alleen in het weekend thuis.   Uiteindelijk had ik maar 15 euro per week voor de boodschappen (van mij alleen). En toen Maarten in januari van 2014 zijn baan kwijtraakte hadden we echt wel even stress. Op dat moment zouden we het van ons spaargeld nog 4 maanden redden. Gelukkig vond ik eind maart van 2014 toen een baan, want ook al was het  vreselijk werk (in een kippenfabriek), we konden het daardoor redden. En dat was ook het keerpunt, niet lang daarna kon Maarten ook ergens beginnen. En zo konden we langzaamaan wat opbouwen.

We hebben toen beide veel gewerkt, want er moest eerst weer gespaard worden. Zonder geld kan je vrij weinig als het om het opknappen van het huis gaat. Maar zo langzaam maar zeker kwamen we steeds een stapje verder. Daarom voelt het nu zo luxe om een goed gevulde bankrekening te hebben zodat we nu (eindelijk) de cv installatie aan kunnen gaan pakken. En daarna de badkamer! :)

Er is in de tussentijd ook veel veranderd, we zijn nu ouders geworden en daardoor werken wij (veel) minder en dus sparen we ook minder. Maar het is een bewuste keuze om het rustiger aan te doen, om tijd te maken voor elkaar. En die keuzes leiden ertoe dat ons jarenplan nóg langzamer gaat, omdat we minder geld en ook minder ruimte/gelegenheid hadden om plannen uit te voeren. Maar dat nemen we voor lief, onze prioriteiten liggen nu anders. (Ik heb nu het idee dat het makkelijker aan het worden is nu ze ouder word.)

We hebben natuurlijk nog veel meer klussen/projecten gedaan. Zo hebben een deel van de hooizoldervloer vervangen zodat de slaapkamers eronder geïsoleerd waren en er geen vuil en muizen meer door konden. Heeft Maarten een staldeur zelf gemaakt. Ook hebben we in de tuin een kas, verhoogde moestuinbakken en compostbakken geplaatst. En recent nog heeft Maarten een houthok gemaakt.

Oude situatie (let op de waslijnpaal rechts)

Nieuwe situatie (waslijnpaal in het midden)

Al met al zijn wij heel blij en vooral ook dankbaar voor onze fijne plek hier.
Een plek die wij steeds meer ons eigen maken,
een plek waar we ons thuis voelen,
een plek waar wij kunnen leven zoals wij het willen,
een plek waar wij vrijheid ervaren
en vooral ook een plek waar we ons meisje die vrijheid en verbondenheid met de natuur kunnen meegeven die wij zo belangrijk vinden.

Het is nog altijd de plek waar wij oud willen worden samen, en nu hebben wij iemand om het aan door te geven (als ze wil natuurlijk).
Wij voelen ons rijk en gelukkig hier 💗.

Wij hebben een Houthok!

Afgelopen winter zijn er op de erfgrens van ons grondstuk meerdere bomen gesneuveld, deels ook zodat de buren meer licht en minder last hebben. Het hout hebben we gedeeld en Maarten is toen meerdere weken bezig geweest met het zagen en splijten van het hout.

Deze winter aan de erfgrens

Toen wij hier kwamen wonen lag er nog (droog) haardhout van de vorige bewoners in een van de achterste schuren. We hebben daar nog best lang mee gedaan, toen we nog beide voltijd werkten hadden we ook minder tijd om op hout te stoken. Als je pas tegen zessen in de avond thuis bent en je moet nog koken, heeft het weinig zin om nog vuur te maken voordat je weer naar bed moet. Volgens mij hebben we het laatste van dat hout de voorlaatste winter ('17/'18) opgemaakt.

In het eerste jaar dat we hier woonden hebben we meerdere bomen laten vellen, maar omdat we geen geld hadden hebben we dat in ruil voor het hout gedaan. Die bomen stonden ook op zo'n manier dat we het echt niet zelf konden doen. Maar sindsdien hebben we het volgens mij enkel laten doen tegen betaling of zelf gedaan. Begin 2017 hebben we aan de zuidelijke erfgrens wat bomen weggehaald zodat we een goede zonnige plek hadden voor onze moestuinbakken, en dat hout hebben we  allemaal zelf kunnen houden. En een groot deel van de populieren die we weg hebben laten halen hebben we laten versnipperen tot houtsnippers, dat hout was niet geschikt voor de kachel.

De bomen die plaats maakten voor de moestuinbakken

En ondanks dat er al behoorlijk wat bomen geveld zijn, verwachten wij in de toekomst nog meer hout van ons grondstuk te krijgen. En al dat hout moet je natuurlijk ergens kwijt. De achterste schuur waar het eerst lag is veel te ver weg, en bovendien geen goede plek om nat hout neer te leggen. De meeste schuren zijn daar gewoon te vochtig voor. Dus we hadden een houthok nodig, gelukkig is Maarten super handig.

Het begin van ons houthok

Hij heeft er een tijdje over na gedacht, en heeft iets kunnen bouwen met enkel materialen die we nog hadden liggen. Zo heeft hij de grote oude telefoonpalen gebruikt die nog op het terrein lagen, en ook de schuttingdelen die we meegenomen hadden uit Nederland. En ook nog wat latten die voorheen de vloer van de hooizolder waren, van het deel wat we vernieuwd hebben (om eronder te isoleren). Verder nog wat stukken aluminium profiel wat normaal gebruikt word om zonnepanelen te installeren.

Wat ik zo gaaf vind is dat Maarten helemaal geen ervaring heeft met bouwen, maar het wel gewoon doet. En er altijd wel iemand die het beter zou kunnen of mooier, maar je moet het maar doen. Hij bedenkt het, zoekt dingen uit en doet het dan gewoon.

Het hele bouwsel is dus van gerecyclede materialen, behalve het dak. De dakplaten hebben we gekocht, want zoiets hebben we niet liggen. Dat was alsnog een duur grapje; zo'n € 300,- waren we kwijt (inclusief bezorging). Maar is het ook echt af!

Het houthok heeft een oppervlak van ongeveer 6m2 en is zo'n 2 meter hoog. Dus behoorlijk flink, maar dat is ook nodig want overal liggen nog stapels hout. Nu is het dus tijd om alles erin te pakken.

Wat ook leuk is, is dat het houthok op de erfgrens naar het zuiden staat. Hierdoor hebben we meer privacy in de tuin. Hij staat ook direct bij de moestuinbakken, ik vind het eigenlijk heel knus staan. Ik ben nog van plan om tegen de achterkant twee bramenstruiken te geleiden, want zo'n mooi vlak stuk vol op het zuiden vraagt erom om gebruikt te worden.

Ons nieuwe druppel-bewateringssysteem!

Vorig jaar was de zomer extreem droog, en daardoor hebben wij heel veel tijd doorgebracht met het bewateren van de planten. En dan voornamelijk de moestuin en de kas. We doen dit normaal met regenwater, we hebben daarvoor bakken die ongeveer 3.500 liter op kunnen vangen. Maar dit was afgelopen zomer niet genoeg en daarnaast hebben we flink met kraanwater bij gegoten. In de toekomst gaan we een van de gierputten op ons terrein schoonmaken en gebruiken voor de opvang van regenwater, maar voorlopig moeten wij het even doen met wat we hebben.

Het bewateren van vorig jaar kostte ons veel tijd, de meeste dagen waren wij een uur tot anderhalf uur bezig met het gieten van de planten. En dat in de zomer, dat is sowieso de drukste tijd omdat er ook veel moet worden ingemaakt en verwerkt. Bovendien zijn wij beiden extra druk op/met ons werk in de zomer. Daarom droomden wij van een bewateringssysteem.

We hebben wat rondgekeken naar verschillende systemen, we wilden iets wat duurzaam is en ook veilig (sommige kunststoffen kunnen chemische stoffen lekken als ze warm worden). Vandaar dat we gegaan zijn voor een systeem zonder pvc. Alle onderdelen zijn van HDPE, een dikke en harde plasticsoort die niet alleen veilig is maar lang meegaat, goed tegen verschillende temperaturen kan en ook goed gerecycled kan worden.

De reden dat we nog niet eerder een bewateringssysteem hebben aangelegd is omdat het veel geld kost, zeker in onze situatie. Wij hebben een grote tuin met verschillende verhoogde bakken en een kas, dus het moest ook een uitgebreid systeem worden. Maar we hebben besloten er toch voor te gaan, en wij zijn er heel blij mee.

We begonnen met een goede waterpomp, deze kan het water van onze regenwatertanks makkelijk omhoog en het systeem in pompen. De pomp was een groot deel van het aanschafbedrag, alles bij elkaar kostte hij bijna 120 euro (inclusief filter en aansluit set). De waterpomp verbruikt wel wat stroom natuurlijk, maar wij vinden het belangrijk om regenwater te gebruiken in de tuin. De stroom die we daarbij gebruiken zal sowieso voornamelijk van onze zonnepanelen komen. Het mooie is, dat we in de toekomst de pomp kunnen gebruiken om ons (dan nieuwe) toilet met regenwater door te kunnen spoelen. (Maar dat is weer toekomstmuziek, dat hangt ook weer samen met onze nieuwe wateropslag die we dan hebben).

Onze plan op papier, 2d en 3d door elkaar getekend ;)

Vanaf het punt waar de regentonnen staan loopt er een ruime leiding onder de grond door waar het water doorheen loopt, en dan komen er verschillende aftakkingen. Een aftakking voor de kas, en dan voor elke verhoogde bak weer een. Er komt er ook nog een voor het pompoenen en aardappelveld, maar dat moeten we nog maken. In elke bak (en de kas) ligt vervolgens een drupslang die verdeeld is zoals het het beste past. De drupslang heeft niet gewoon gaatjes maar membranen die zorgen dat er uit elk gat evenveel water komt, bovendien kunnen die gaatjes ook niet verstoppen door vuil (van buitenaf).


Op het laagste punt van de aanvoerleiding hebben we een kraan ingebouwd om het hele systeem leeg te laten lopen, mocht dat nodig zijn. Dit is een diepe emmer/bak zonder bodem waar de leiding doorheen loopt. Onderin die bak ligt wat grind en hij is afgesloten met een plaat. Omdat op die plek geen gras meer zit maar overal houtsnipper liggen, hebben we een soort verstopt serviceluik. Het leeg laten lopen van het systeem is vooral handig voor de winter. Doordat de leidingen dan leeg zijn kan alles blijven liggen zonder dat het kapot vriest.

Druppelslang in leeg bed

Omdat niet elke plek evenveel water nodig heeft, hebben we op elke plek een kraantje zodat we plekken open of dicht kunnen zetten. We hebben wel overwogen om een centraal regelbaar te maken, of met een bewateringscomputer maar ik ben daar geen voorstander van omdat ik denk dat het te complex is. Zoiets kan een mens toch echt als beste in schatten. In tijden dat het natter is hoeven we sowieso alleen de kas te bewateren.

Uiteindelijk was een best wat werk om alles geïnstalleerd te krijgen, niet zo zeer moeilijk maar wel omvangrijk. Gelukkig is Maarten een harde werker en ook nog eens heel handig, zonder hem zouden we het gros van de projecten niet gedaan krijgen. Hij heeft zich ook voor dit project weer heel erg ingezet en ik ben zo blij met het resultaat!

Het systeem is zo gemaakt dat we ook gebruik kunnen maken van leidingwater, mocht het nu weer een tijd lang heel droog zijn. Dat is natuurlijk niet wenselijk, maar wel realistisch. En ook in dat geval is de druppelbewatering een verbetering, want uiteindelijk is het zuiniger dan gewoon sproeien omdat er minder verdampt en het water gelijk daar komt waar het moet zijn.

We hebben gelijk het grind wat rond de kas lag weggehaald en ook het gras daar, hier liggen nu overal houtsnippers. Het geheel ziet er nu heel uniform uit. Even wat foto's van het resultaat:

Dat stuk hoeven we nooit meer te maaien :)

Hier komt een vertakking omhoog

Alle verhoogde bakken

De aardbeien-bak met peuterbescherming

Het was al met al best een prijzig project. We waren ongeveer €300,- kwijt in totaal, dat is een hoop geld. Maar toch ben ik heel blij dat we dit gedaan hebben, en kan mij voorstellen dat wij hier in de toekomst enorm veel plezier van gaan hebben. Zeker als we straks jaarrond genoeg regenwater hebben.

Over de Zonnepanelen

Sinds 18 januari 2015 hebben wij onze zonnepaneleninstallatie, dat is inmiddels 4 jaar. Eerder had ik uitgerekend dat we de installatie er na 4 jaar uit zouden hebben, dus ik was wel benieuwd of dat ook klopte en heb het berekend.

Onze panelen liggen helemaal vlak op de uitbouw geïnstalleerd

De zonnepanelen, omvormer en het bevestigingsmateriaal hebben wij gekregen dus daar hebben wij geen kosten voor gehad. De enige kosten die wij hadden waren voor de ballasttegels, de rubbermatten om ze op te leggen, de (verplichtte) TRE en de verbeteringen aan de meterkast en elektra in huis. Die kosten samen kwamen op € 983,50.

Sinds onze installatie is aangesloten heeft hij in totaal 7000kwh opgewekt. Wij hebben geen accu's en maken gebruik van "Überschusseeinspeisung" regeling. Dat betekent dat als je stroom verbruikt op het moment dat je het opwekt, dat je dat eerst van je eigen stroom doet. Alle overschot gaat het net in en daarvoor krijg je een (klein) bedrag betaald. Stroom die wij terugleveren levert ons € 0,15 op en stroom die wij direct verbruiken (en dus niet hoeven te kopen) bespaart ons € 0,25.

Dus hoe veel heeft onze installatie inmiddels opgeleverd? Ik maakte de volgende tabel om dat uit te rekenen:

Zoals je kunt zien hebben onze panelen in de laatste 4 jaar € 1257,- opgeleverd, daarmee hebben wij onze installatie ruimschoots terugverdient en zijn wij inmiddels aan het verdienen! Leuk!

Even ter vergelijking. Als wij de installatie helemaal zelf hadden moeten aanschaffen, dan waren wij waarschijnlijk zo'n € 5.500,- extra kwijt geweest. Dan was de totale investering dus € 6.484,- geweest en dan had het nog jaren geduurd (zo'n 20 jaar!) voordat het rendabel zou zijn. Hoewel dat sowieso steeds afhangt van de regelingen die er op dat moment gelden en aanschafprijs van de installatie.

Uit dezelfde tabel kan ik ook zien hoeveel de panelen per jaar opgeleverd hebben. En dat is gemiddeld zo'n € 314,- Daarnaast betalen wij nog rond de € 350,- per jaar aan de stroomaanbieder voor de stroom die we bij hen inkopen. Als je daar de (gemiddelde jaarlijkse) teruggave vanaf haalt betalen wij netto aan stroom € 165,- per jaar, en dat is dus nog geen € 14,- per maand. Niet slecht!

Nu doen wij altijd ons best om bewust om te gaan met ons stoomverbruik, niet zo zeer vanwege de kosten maar vooral vanwege het milieu en omdat we het zonde vinden om energie te verspillen. Maar er zijn ook situaties waarin wij bewust kiezen voor een apparaat wat stroom verbruikt omdat het schoner is, zo hebben wij een grote houthakselaar die veel stroom verbruikt maar het alternatief is een hakselaar op benzine. Zo hebben we ook een elektrische kettingzaag en momenteel staat hier een enorme elektrische houtsplijter. Al deze dingen verbruiken veel stroom, maar zijn het ook waard.

Ik ben wel benieuwd hoe onze toekomstige veranderingen aan de cv installatie ons stroomverbruik gaan beïnvloeden, omdat onze huidige cv ook veel stroom verbruikt (de oude pomp is niet zuinig) en vanaf dat moment gaan we ook minder op stroom koken. Het is afwachten. Hopelijk pakt dat net zo goed uit voor ons als de zonnepanelen!




Meer lezen over onze zonnepanelen?
Eerste post voor de plaatsing
Aansluiting aan het net
Update 10 weken
Update 14 weken
Update mei 2015
Update 20 weken
Update juli 2015 
Afrekening oktober 2015

Juni

Juni is al weer voorbij en daarmee ook de eerste helft van het jaar. We hebben het prima naar onze zin. Ik ben nu al weer ruim twee maanden bezig op mijn nieuwe werk en het bevalt echt heel erg goed. Dit baantje is mij op het lijf geschreven en ik voel mij heel gelukkig, ik heb het echt getroffen. In de eerste maand ben ik vooral bezig geweest in de siertuin, die moest op orde zijn voor de open dag dit jaar. Maar nu de siertuin er netjes bij staat kan ik ook steeds meer aan de slag in de groente 'tuin'. Ik help oogsten, zaaien, planten en verzorgen en ze zijn (gelukkig) heel tevreden met mijn werk, ze vinden het fijn dat ik veel kennis heb en dat ik overal inzetbaar ben. Het scheelt hun een hoop werk. Ik vind het zelf echt super leuk om te doen, mijzelf bezig houden met de productie van lokaal voedsel. Ik leer veel van hoe zij het doen en soms kan ik hun weer wat leren. Vandaag heb ik lekker tomaten geoogst, komkommers, augurken (die zij allemaal inmaakt en verkoopt), sperziebonen (drie kleuren), wortelen, koolrabi en daarna heb ik nog wat sla geplant. De groente wassen en dan in de Hofladen leggen. Ik doe het werk fluitend :)

De kassen op mijn werk

Momenteel werk ik nog weinig, 2 keer 4 uur, maar in de komende tijd word dat langzaam meer nu de oogsttijd er aan komt. In de wintermaanden november, december en januari is er dan een winterstop en vanaf februari beginnen we dan weer.

Gekregen boontjes, ik wilde dit ras eens proeven :)

Een bijkomend voordeel is dat ik veel groente mee kan nemen van mijn werk, vandaag nam ik een vers geplukte komkommer, 4 courgettes, een pondje sperziebonen en een bosje bonte wortelen mee. Dat scheelt weer boodschappen doen, en dus ook weer wat geld.

Gekregen plantjes

Zelf heb ik dit jaar helaas geen courgettes in de tuin, alles jonge plantjes waren opgegeten door de slakken. En mijn komkommerplant staat buiten en is wat laat, maar ik hoop daar over enige tijd toch ook nog wat vruchten van te kunnen plukken.

Deze maand hebben we thuis ook lekker in de tuin gewerkt. Ik heb wat jonge plantjes van mijn werk gekregen (boerenkool, sla, koolrabi en koolraap) en die moesten nog een plekje krijgen. Omdat ik ze graag onder een net kweek (vanwege vraatzuchtige rupsen) heb ik bedacht dat er maar een extra bed komen moest. Naast onze moestuinbakken lag een hoop onkruid/graszoden al ruim een jaar afgedekt onder plastic (zodat het doodgaat/verrot) en dit was een goed moment om te kijken hoe dat gelukt was. Ik haalde het plastic er af en heb de toplaag eraf geschept (klinkt heel simpel zo, was twee dagen werk :D). Vervolgens heb ik hier een bed van gemaakt en de planten er in gezet. Nu is het een kwestie van bijhouden, maar het staat er goed bij! Ook tijdens deze hittegolf, gelukkig hebben we veel regenwater opgevangen. We hebben nog een dikke 2500 liter aan regenwater staan, dus we komen de droge periode hopelijk wel door.

Heel veel scheppen

Bijna klaar

In de 'gewone' moestuinbedden heb ik nog wat winterwortelen gezaaid. Ook heb ik hier mijn (experimentele) jonge aspergeplantjes ingezet, deze heb ik dit voorjaar van zaad opgekweekt en ik ben heel benieuwd  hoe dit gaat uitpakken. Als ze alles overleven dan zouden ze volgend jaar naar een permanent bed mogen en dan kunnen ze vanaf het jaar daarna oogst gaan geven, een lange termijn plan dus.

Een jonge aspergeplant

Ik had heel veel jonge prei plantjes, zo veel dat ik er ook nog 60 aan mijn werk heb gegeven. Zelf had ik er 40 gepoot, maar helaas is er niet veel van over gebleven. Ik denk dat de grond te droog was, waardoor de gaten (prei zet je in een gat) te snel ingestort zijn en de prei 'gestikt' is. Helaas, volgend jaar zal ik de grond eerst goed nat maken voordat ik de gaten maak om de prei te poten.

Dit jaar kweek ik voor het eerst succesvol lente ui, waar ik heel blij mee ben. Dat ging ook zo makkelijk, die houden we er in. De knoflook had helaas vreselijk last van roest, die heb ik vroegtijdig geruimd zodat hij de andere ui-achtigen niet aan zou steken. De bolletjes waren wel redelijk gevormd dus ik heb ze te drogen gehangen, maar zien of dat nog wat is.

Verse sperziebonen

Momenteel oogsten we veel sperziebonen, lente ui, en nog een paar peultjes van de tweede oogst. En er zit ook nog veel aan te komen; uien, aardappelen, mini-mais, selderij, snijbonen, tomaten, komkommer, aubergines, sla en dan later deze zomer hopelijk pompoenen. En dan tegen de winter de boerenkool, koolrabi, wortelen en koolraap. We worden er steeds handiger in.

De kas, dit jaar minder vol

Ik kan ze wel rood kijken ;)

Aan onze erfgrens op de westkant hebben we afgelopen weekend een strookje met wat wilde rozen en bramen geplant. Ik heb die combinatie afgekeken op mijn werk en vond het prachtig. Hopelijk worden onze struiken ook zo mooi. Eerst de combinatie van de mooie bloemen, vervolgens de bramen en rozenbottels en daarnaast kunnen de vogels en andere dieren er zo mooi in schuilen :)

Aalbessen en kruisbessen onder het net

Dit jaar de eerste grotere walnotenoogst

En perzikken!

In juni heb ik ook weer het oude huishoudschema opgeduikeld, en dat werkt toch fijn. Ik ben niet graag bezig met schoonmaken dus een vast ritme werkt toch het beste. Elke dag een beetje zeg maar... Ik ben nu precies alle 4 de weken van het schema door en dus is het nu lekker op orde, ik verwacht de aankomende maand er dus nog minder werk aan te hebben :) Het scheelt ook dat we geen luiers meer hoeven te wassen, dat zijn toch een paar wassen minder per week!

En ook nog wat jam gemaakt

Verder hebben we nog gezellig bezoek gehad van verschillende opa's en oma's, heeft Vera er een 'vriendinnetje' bij ( het oudere buurmeisje die liever een klein zusje zou hebben zoals Vera), hebben de zonnepanelen weer een recordmaand gehad qua zonuren, heb ik nog een paar keer met mijn vriendin afgesproken en ben ik eindelijk weer een keer binnen mijn boodschappenbudget gebleven :)

Al met al was het een heerlijke maand, en we hebben weer veel om naar uit te kijken komende maand!

Elterngeld

Voor de bevalling dacht ik goed voorbereid te zijn op de aanvraag van elterngeld, en deels was dat ook zo. Toch kreeg ik gisteren pas de uiteindelijke bevestiging dat ik ook elterngeld zou ontvangen. En dat was alleen nog mijn deel, die van Maarten is nog in behandeling. Waarom duurt zoiets vier maanden? Bureaucratie voornamelijk, en blijkbaar heeft niet iedereen er verstand van. We hebben bijna drie maanden gewacht op een verklaring van inkomen van Maarten zijn werkgever, tot twee keer toe kregen we een verkeerde verklaring.

En toen hadden we het pak papier wat de aanvraag auf Elterngeld is eindelijk ingestuurd en toen hadden ze bij de landkreis weer vragen. Wat blijkbaar kan je niet aangeven hoewel je per jaar aan de zonnepanelen verdient, nee dat moet  je per maand opschrijven en dat dus twaalf keer. Sorry mevrouw maar zo kunnen wij dat niet accepteren. En bellen doen ze niet, elk wissewasje gaat per post en duurt dus extra lang. Wat ik ook raar vind is dat al die uitkeringen via een andere instantie gaan en dat je steeds overal hetzelfde moet aangeven/ invullen. Elterngeld bij de landkreis, Kindergeld bij de Familienkasse en Mutterschaftgeld bij de Argentur für Arbeit. Maar we hebben het geschafft!

In zo'n situatie merk je nog maar eens hoe fijn het is om je financiën op orde te hebben, ik kan mij voorstellen dat er mensen zijn die in de problemen zouden raken als ze zo lang moesten wachten op een uitkering. We hebben toch twee maanden mijn inkomen moesten missen.

Zoals eerder geschreven krijg je in Duitsland ruim ouderschapverlof. Als ouderpaar krijg je 14 betaalde maanden te verdelen, in deze maanden krijg je rond de 65% van je loon als uitkering. Een ouder  mag niet meer dan 12 van deze maanden claimen, traditioneel verdeelt men het zo; 12 voor de moeder en twee voor de vader. Tegenwoordig heb je ook de keus om het inkomen langer uit te smeren, je kan zo'n maand in tweeën delen. Dat heb ik gedaan, en daarom krijg ik slechts 35% van mijn loon uitgekeerd maar wel voor twee jaar. Je hebt als ouder sowieso recht op Elternzeit, ik mag drie jaar thuis blijven en daarna is mijn werkgever verplicht mij weer een vergelijkbare functie te geven. Goed geregeld dus, ik ben heel blij  dat ik lekker thuis ben met de kleine.

De komende periode is ons inkomen dus een stuk langer,  want waar ik voorheen rond de € 1500,- per maanden netto inbracht is dat nu nog maar € 484,- Helaas telden mijn overuren niet mee in de berekening. Daar staat tegenover dat we nu wel Kindergeld krijg en a € 190,- per maand. Maarten heeft minder contracturen sinds begin dit jaar en leverde daardoor ook een kwart loon in (van 40 naar 32 uur) maar daardoor is hij in de winter meer thuis (dan heeft zijn baas minder werk).

Al met al hebben we het heel erg goed,  meer geld is niet altijd het doel. We hebben geluk dat we  onze levenskosten al lekker aan de lage kant hadden, en dat wij graag genoegen nemen met minder genoeg.

Jaarrekening Gas

Ik zat er al op te wachten: de jaarafrekening van het gas. Per 31 maart liep ons oude jaarcontract af en zijn wij overgestapt naar een nieuwe aanbieder. Het overstappen loont hier nog echt, de bonussen zijn hoog en dus stappen wij voor stroom en gas jaarlijks over naar de voordeligste aanbieder.

Ook krijgen wij steeds beter inzicht in ons verbruik, dus kunnen wij beter schatten wat ons jaarverbruik wordt zodat wij niet te veel betalen. Toen wij hier kwamen wonen betaalden wij € 145,- per maand aan gas, maar kregen wij veel terug. Sindsdien betaalden wij € 121,- per maand, waarvan wij dus nu de rekening gekregen hebben. We krijgen € 579,- terug!

Over de periode 01.04.2015 tot 31.03.2016 hebben wij 1662 m3 gas verbruikt, voor een totaal bedrag van € 752,- Dit komt dus neer op ongeveer € 63,- per maand. Het is een enorme hoeveelheid gas, maar in vergelijking met wat andere mensen met een vergelijkbaar huis verbruiken valt het mee. In de rekening vond ik dit tabelletje:

Let op: In Duitsland wordt het gas gemeten in kwh je kan delen door 10 voor m3

Ter info, het oppervlakte van ons huis is geschat op 200m2 en de isolatie en cv installatie laten nog te wensen over. Uiteindelijk zullen wij in de komende jaren flinke verbeteringen doorvoeren en ons gasverbruik minimaliseren, voor nu focussen wij eerst even op ons aankomende ouderschap en schuiven wij die plannen een jaartje door :)

Toch vallen de kosten voor gas/water/licht mij hier mee. In totaal betalen wij afgelopen jaar € 97,- per maand (gas € 63,- / water € 5,-/ stroom € 29,-). Van de zonnepanelen kregen wij ook nog wat geld terug, als je dat meerekent kom je op een totaal van 'slechts' € 85,- per maand.

De nieuwe maandelijkse afschrijving voor het gas is € 89,- Niet zo laag omdat ik natuurlijk niet kan voorspellen hoe streng de volgende winter word en wat ons verbruik doet met de baby erbij. Ik heb ons verbruik geschat op 2500m3 om bovengenoemde redenen, extra ruim dus dat zit wel goed. Ik verwacht zeker niet dat we moeten bijbetalen, waarschijnlijk krijgen we weer geld terug.

Ik ben benieuwd, zijn er nog meer mensen die in een grote, oude vrijstaande woning wonen?
Hoeveel gas verbruiken jullie?

Voorjaarskriebels!

Ik begin zo langzaam aan toch echt weer voorjaarskriebels te krijgen! De afgelopen weken hadden we een aantal heerlijk zonnige dagen en dat doet een mens goed! Ik krijg gelijk zin om lekker in de tuin aan de slag te gaan, hoewel ik daar eigenlijk niet fit genoeg voor ben. Ik probeer af en toe een kwartiertje wat aan te rommelen en zo krijg ik toch wat gedaan. Ik zit eigenlijk nog steeds te wachten op de beloofde energie uit het tweede trimester maar ik denk niet dat dat nog gaat komen.

Groei maar jongens !!

Ik kon het niet laten en heb ik de kas al wat slaplantjes voor gezaaid, die komen inmiddels mooi op. Dus hopelijk hebben wij dit jaar lekker vroeg sla uit eigen tuin! In de kas vond ik ook nog wat spinazieplantjes en iets wat lijkt op veldsla. Ik kan mij alleen niet meer herinneren dat ik daar veldsla gezaaid had, is er iets van onkruid wat op veldsla lijkt? Meh, volgens mij is het veldsla.

Spinazie plantje

Dit is veldsla toch? toch??

Aan de zonnepanelen kan je ook goed merken dat het voorjaar eraan zit te komen, de opbrengst stijgt wekelijks! Was het drie weken terug nog 8 kWh voor een week, die week erna al 12 kWh en afgelopen week al 16 kWh. Dat zijn nog geen grote nummer maar wij verbruiken wekelijks rond de 30 kWh dus dat is toch al weer de helft! Het blijft iets magisch hebben, je eigen stroom opwekken. Ik kan echt blij op de teller kijken en zien hoeveel we op dat moment opwekken, zelfs als ik niet thuis ben denk ik 'ja zonnetje schijn maar, zo verdienen we geld'. Echt leuk!

Ik weet dat ik de komende paar maanden niet veel grote dingen kan doen, maar ik heb toch wel een klein wensenlijstje voor de tuin. Ik heb al wat tomaten, courgette en pompoen gezaaid. Ik wil eigenlijk echt de rabarber nog opgraven en delen dit jaar, en de bessenstruiken nog snoeien. Ik merk wel dat het buiten zijn echt goed voor mij is, ik kom helemaal tot rust en voel mij heel gelukkig. Lijkt mij dat het alleen maar goed is voor de baby. En wie weet kan ik nog wat hulp ronselen hier en daar :)